Deze blog is een ultieme poging om jonge onderzoekers te wijzen op een simpel alternatief
Beweging vs Stilstand:
0. Aanleiding
In een publicatie van de Leidse Universiteit Leiden sluit zich aan bij EU-initiatief om kankeronderzoek in Europa te verbinden wordt met een, mijns inziens, onoplosbaar probleem volledig over het hoofd gezien, namelijk dat in de data de subjectieve keuzes van de database-bouwers zit ingebakken.
Een probleem wat Michael Bakhtin kernachtig verwoorde met “A code is only a technical means of transmitting information: it does not have cognitive, creative significance. A code is a deliberately established, killed context.”
De diepere oorzaak zit in het proces van abstractie wat de wereld comprimeert in een punt en nooit meer terug kan omdat iedere gemaakte keuze verdwijnt.
Hierdoor wordt alles een kaart en “the map is not the territory.”
1. Hoe We Gevangen Raakten in de Statische Val
Om te begrijpen hoe we zo diep verwikkeld zijn geraakt in statische denkpatronen, moeten we terug naar 1945. Dr. Vannevar Bush, directeur van het Amerikaanse Office of Scientific Research and Development, publiceerde toen zijn invloedrijke artikel “Science: The Endless Frontier”. Dit creëerde de standaard beleidsclassificatie van wetenschappelijk werk als óf fundamenteel óf toegepast—een schijnbaar objectieve scheiding die ons denken decennialang zou domineren.
Pas in 1997 bood Professor Donald Stokes van Princeton University een alternatief: Pasteur’s Quadrant. Dit model erkende dat wetenschap tegelijk fundamenteel én praktisch kan zijn. Maar tegen die tijd was de schade al aangericht. De kunstmatige scheiding tussen ‘zuiver’ onderzoek en praktische toepassing had een cultuur gecreëerd waarin we systematisch de levende dynamiek uit onze systemen haalden.
In de moderne datascience, met haar gevestigde methodologieën zoals CRISP-DM, hebben we dit probleem geërfd en versterkt.
Zoals Marco Spruit in zijn oratie over Translationele Datascience stelt¹, zijn we uitstekend geworden in het structureren en analyseren van gegevens.
Maar wat verliezen we wanneer we een dynamisch proces—zoals ziekteverloop, celcommunicatie, of sociale interactie—’stilzetten’ in een database?
Het tragische is dat deze reductie zich voordoet als objectief, terwijl het diep subjectief is.
Elke keuze over wat we meten, hoe we het categoriseren, en welke aspecten we negeren, brengt menselijke vooroordelen en beperkingen met zich mee.
Data is, in wezen, een “stilgezet werkwoord”—het oorspronkelijke proces, met al zijn oscillaties en feedbackloops, wordt gevangen in een momentopname die de wetenschappelijke pretentie heeft de volledige werkelijkheid weer te geven.
De Abstractieval: Hoe We de Werkelijkheid Uit Het Oog Verloren
Het Gevaar van Ontkoppelde Abstractie
Abstractie is een krachtig cognitief proces waarbij we de essentie van iets isoleren en overbodige details weglaten. Maar abstractie wordt gevaarlijk wanneer de weg terug naar de concrete werkelijkheid niet meer mogelijk is—omdat de context is verdwenen.
Dit is precies wat er is gebeurd in de datascience.
Tussen 1950 en nu is de wereld met groot enthousiasme door technici “ingepakt” in software.
Van kleitabletten met concrete referenties naar abstracte databases, van directe menselijke ervaring naar meta-meta-modellen die steeds verder afdrijven van de levende werkelijkheid.
Zoals ik zelf ervaren heb tijdens het opzetten van gegevensbeheersystemen bij ABN-AMRO in de jaren ’80: zakelijke belangen en statusspelletjes overschaduwen vrijwel altijd diepgaande analyse, en er wordt nooit een stap terug gezet—waardoor de chaos alleen maar groter wordt.
Het Statische Paradigma als Symptoom
CRISP-DM, het gouden standaard raamwerk voor datamining, is een perfecte illustratie van dit probleem. Het volgt een cyclisch proces van domeinbegrip naar modelimplementatie, maar verliest daarbij systematisch de levende dynamiek:
- Laag-voor-laag abstractie: Elke fase—van data preparation tot modeling—voegt een extra abstractielaag toe die ons verder van de werkelijkheid wegvoert
- Verlies van oscillatorische essentie: Dynamische processen worden geforceerd in statische tabellen en features
- Meta-chaos: Zoals de explosie van metadata-standaarden (Dublin Core, MODS, RDF, EXIF, ID3…) toont—na 50 jaar zijn we niet verder dan het oorspronkelijke meta-meta-model, maar hebben we wel een chaotische proliferatie van onverbonden systemen
Het resonantie-paradigma² biedt hier een fundamenteel andere benadering: in plaats van verdere abstractie zoekt het de directe verbinding met de oscillatorische werkelijkheid van biologische systemen.
De Oscillatorische Werkelijkheid
Biologische systemen zijn fundamenteel oscillatorisch van aard:
- Hartritmes met hun complexe variabiliteitspatronen
- Hersenactiviteit met synchrone en asynchrone netwerken
- Celcommunicatie via bio-elektrische signalen
- Circadiane ritmes die hele organismen reguleren
Wanneer we deze processen reduceren tot statische datapunten, missen we hun essentiële eigenschap: de oscillatie zelf.
Oscillatorische Procesobservatie: Terug naar de Levende Werkelijkheid
Conceptuele Basis: Van Abstractie naar Observatie
In plaats van processen verder te abstraheren in modellen, stelt OPO voor om ze direct te observeren en te versterken in real-time. Dit is een fundamentele omkering van de abstractietrend die ons zo ver van de werkelijkheid heeft wegvoerd.
OPO is gebaseerd op drie kernprincipes die expliciet de abstractieval vermijden:
- Live Observatie: Continue monitoring van oscillaties zonder fixatie in statische representaties
- Resonante Interactie: Directe feedback op levende processen, niet op modellen van processen
- Emergente Patronen: Laten ontstaan van natuurlijke harmonie in plaats van het opleggen van vooraf gedefinieerde structuren
Deze benadering sluit aan bij Konstapel’s focus op bio-elektrische coherentie en de systeemvisie van Capra, maar dan met de expliciete erkenning dat gezondheid een emergent eigenschap is van resonante netwerken—niet iets dat gevangen kan worden in abstracte definities.
Operationeel Raamwerk: Concreteness Door Technologie
Technologische Stack:
- Streaming Platforms: Apache Kafka of MQTT voor real-time datastromen—geen statische opslag
- Signaalanalyse: Wavelet transforms voor dynamische patroonherkenning—niet voor classificatie
- Bio-elektrische Monitoring: EEG, ECG, EMG voor continue oscillatie-tracking—niet voor diagnose
- Feedback Systemen: Edge AI voor directe responsieve interventies—niet voor predictie
Het cruciale verschil met traditionele methoden: deze technologieën worden gebruikt om bij de werkelijkheid te blijven, niet om haar te abstraheren. Elke technische keuze wordt getoetst aan de vraag: brengt dit ons dichter bij of verder weg van de levende processen die we willen begrijpen?
Methodologische Benadering:
- Continue Monitoring: 24/7 bio-elektrische signaalregistratie
- Patroonherkenning: Real-time identificatie van coherentie en dissonantie
- Resonante Interventie: PEMF, tES, of andere niet-invasieve veldtherapieën
- Dynamische Aanpassing: AI-gestuurde feedback loops
Toepassingen in de Praktijk
Kankeronderzoek
Traditionele oncologie richt zich op moleculaire markers en genetische profielen. OPO observeert de bio-elektrische coherentie van weefsels, waarbij tumoren vaak dissonante oscillatiepatronen vertonen. PEMF-interventies van 1-100 Hz kunnen deze coherentie herstellen³.
Neurodegeneratieve Aandoeningen
Bij Alzheimer observeert OPO de degradatie van gamma-frequentie synchronisatie (30-100 Hz). Transcraniale elektrische stimulatie (tES) kan deze oscillaties resynchroniseren, met meetbare cognitieve verbeteringen⁴.
Preventieve Gezondheidszorg
Door continue monitoring van hartritme variabiliteit, stress-gerelateerde oscillaties, en circadiane coherentie kan OPO vroege dysregulatie detecteren voordat symptomen ontstaan.
Wetenschappelijke Onderbouwing
Bio-Elektrische Signalering
Michael Levin’s baanbrekend werk⁵ toont aan dat cellulaire spanningsgradiënten regeneratie en ontwikkeling orchestreren. Dit ondersteunt de hypothese dat bio-elektrische coherentie fundamenteel is voor gezondheid.
Anticipatiesystemen
Robert Rosen’s theorie van anticipatiesystemen⁶ suggereert dat levende systemen interne modellen gebruiken voor predictie en adaptatie. OPO sluit hierop aan door emergente patronen te faciliteren in plaats van statische modellen op te leggen.
Elektromagnetische Veldeffecten
Van Gurwitsch’s mitogenetische straling tot Kaznacheev’s studies van ultrazwakke fotonuitwisseling—er is substantiële evidence voor niet-lokale elektromagnetische communicatie tussen cellen⁷’⁸.
Uitdagingen en Kansen: Lessen uit de Abstractieval
De Meta-Chaos Doorbreken
Eén van de grootste uitdagingen voor OPO is het doorbreken van wat ik de “meta-chaos” noem. We hebben anno 2025 honderden incompatible standaarden voor metadata (Dublin Core, MODS, RDF, EXIF, ID3…), elk met hun eigen abstractielaag, terwijl de onderlinge samenwerking minimaal is. Na meer dan 50 jaar zijn we niet verder dan het oorspronkelijke meta-meta-model, maar hebben we wel een exponentieel groeiende complexiteit gecreëerd.
Voor OPO betekent dit een bewuste keuze om niet nog een nieuwe standaard toe te voegen aan de chaos, maar om direct te werken met de oscillatorische processen zelf. In plaats van data about data about data, observeren we gewoon de processen zoals ze zijn.
Technische Uitdagingen
- Signaal/Ruis Ratio: Bio-elektrische signalen zijn vaak zwak—maar dit dwingt ons juist om dichter bij de werkelijkheid te blijven
- Data Volume: Continue streaming vereist robuuste infrastructuur—maar dit is een technisch, geen conceptueel probleem
- Integratie: Koppeling met bestaande zorgsystemen—hier kunnen we leren van de mislukte fusie-ervaringen uit het bankwezen
Het Concrete Voordeel Principe
Zoals mijn ervaring bij ABN-AMRO leerde: standaarden werken alleen wanneer gebruikers er onmiddellijk baat bij hebben. Voor OPO geldt hetzelfde criterium. Elke implementatie moet artsen, patiënten, en onderzoekers direct helpen—niet over vijf jaar na implementatie van een abstract raamwerk, maar vandaag, in hun dagelijkse werk.
Economische Impact: Waarde Door Deabstractie
Voor bedrijven opent OPO nieuwe markten juist door weg te bewegen van abstracte modellen:
- Preventieve Zorg: Vroegdetectie door directe oscillatie-observatie
- Gepersonaliseerde Therapie: Real-time aanpassing aan individuele bio-ritmes
- Workplace Wellness: Immediate stress- en energiemonitoring zonder tussenliggende analyses
Conclusie: Naar een Levend Paradigma
De transitie van statische data-analyse naar dynamische procesobservatie vertegenwoordigt meer dan een methodologische verschuiving—het is een fundamentele herdefiniëring van hoe we leven en gezondheid begrijpen.
OPO biedt geen quick fixes, maar een raamwerk voor harmonieuze co-evolutie met de oscillatorische werkelijkheid van biologische systemen. Voor organisaties die voorop willen lopen in de volgende golf van gezondheidsinnovatie, biedt dit paradigma ongekende mogelijkheden.
De vraag is niet of we deze overgang zullen maken, maar hoe snel we bereid zijn om onze statische modellen los te laten en de dans van levende processen aan te gaan.
Referenties
¹ Spruit, M. (2022). Translational Data Science in Population Health. Oratie Universiteit Leiden. Een grondige verkenning van de rol van datascience in populatiegezondheid, met nadruk op de translationele aspecten tussen fundamenteel en toegepast onderzoek.
² Konstapel, J. (2025). Resonance as Key to Healing Complex Conditions. Hans Konstapel Blogs. Innovatieve benadering waarbij gezondheid wordt geconceptualiseerd als elektromagnetische coherentie in plaats van louter biochemische processen.
³ Chiang, M.C., et al. (2019). Pulsed electromagnetic fields (PEMF) in clinical applications: A review. Journal of Clinical Medicine, 8(10), 1628. Uitgebreid literatuuroverzicht van PEMF-toepassingen in weefselregeneratie en pijnmanagement.
⁴ Levin, M. (2021). Bioelectric signaling: Reprogrammable circuits underlying development and regeneration. Cell Systems, 12(6), 509-530. Baanbrekend werk over hoe bio-elektrische signalen celgedrag en organisatie reguleren.
⁵ Ibid.
⁶ Rosen, R. (1991). Life Itself: A Comprehensive Inquiry into the Nature, Origin, and Fabrication of Life. Columbia University Press. Fundamentele theorie over anticipatiesystemen en de organisatie van levende systemen.
⁷ Gurwitsch, A. (1944). A biological field theory. Archiv für die gesamte Physiologie, 247, 1-67. Vroeg werk over mitogenetische straling en elektromagnetische velden in biologische systemen.
⁸ Kaznacheev, V.P., & Mikhailova, L.P. (1981). Ultraweak Radiation in Intercellular Interactions. Nauka. Onderzoek naar ultrazwakke fotonuitwisseling tussen cellen als communicatiemechanisme.