Waarom de BBB en VVD nog in de Regering zitten

J. Konstapel, Leiden – 23 augustus 2025.

De huidige Ai-technologie maakt het mogelijk om in een paar minuten enorme netwerken in kaart te brengen.


1. Inleiding

De vraag waarom juist VVD en BBB overeind blijven in de regering-Schoof, kan niet los gezien worden van hun netwerken met pro-Israël-organisaties en de consequente politieke koers die daaruit volgt.

Wat in Den Haag vaak abstract wordt verpakt in termen van “veiligheid” en “handel”, laat zich in de praktijk terugleiden naar een hecht web van lobby, diplomatieke contacten en stemgedrag in de Tweede Kamer.


2. Documenteerbare lijnen

VVD

  • Warme banden met CIDI: al sinds de jaren ’70. Oud-CIDI-voorzitter John Manheim (VVD) bouwde structurele relaties uit. NRC noemt de relatie “amicaal”.
  • Studiereis 2019: Dilan Yeşilgöz leidde een VVD-delegatie op een CIDI-reis, deels gefinancierd met Maror-gelden (hersteltegoeden Joden WOII).
  • Kamerbriefing 2024: VVD-Kamerleden R.J. Kamminga en E. van der Burg waren aanwezig bij de CIDI & NGO-Monitor-presentatie in de Kamer.

BBB

  • Ambassade-overleg 2023: Caroline van der Plas sprak met Israëlisch ambassadeur Modi Ephraim, o.a. over landbouw- en watersamenwerking.
  • CIDI-briefing 2024: Van der Plas was aanwezig bij de CIDI & NGO-Monitor-sessie in de Kamer.

PVV (context)

  • Gastheer briefing 2024: PVV’er Dennis Ram ontving de CIDI/NGO Monitor-delegatie.
  • Moties 2025: Wilders en De Roon dienden zelf pro-Israël-moties in die steun uitspraken voor Israël en vernietiging van Hamas.

SGP & CU

  • SGP: officiële reizen met ELNET (2024) en Christenen voor Israël (2022); deelname aan het Jerusalem Prayer Breakfast.
  • CU: deelname Don Ceder aan Israel Allies Foundation-conferentie in Jeruzalem (2024).

CDA

  • Tussen 2019–2025 geen officiële CIDI/ELNET-reizen geregistreerd. Bontenbal positioneert CDA kritischer t.o.v. Israëlisch optreden.

GroenLinks-PvdA

  • Afwezig bij de CIDI-briefing. In juni 2025 sprak de ledenvergadering zich uit voor een volledig wapenembargo tegen Israël.

3. Stemgedrag 2023–2025 (selectie)

  • 13 dec 2023 (Piri-motie: EU-sancties Ben-Gvir/Smotrich): VVD, BBB, PVV tegen.
  • 1 okt 2024 (reeks moties: F-35, embargo, staakt-het-vuren): VVD, BBB, PVV tegen – op één motie na die de regering meer beoordelingsruimte gaf.
  • 20 mei 2025 (Van Baarle-moties: algemeen wapenembargo): VVD, BBB, PVV tegen.

Kortom: telkens blokkeren VVD en BBB (samen met PVV) elke motie die sancties of embargo’s tegen Israël oplegt.


4. Waarom dan alleen VVD en BBB in Schoof?

Coalitie-afspraak: het hoofdlijnenakkoord (2024) bevatte al het voornemen om de ambassade naar Jeruzalem te verplaatsen. Daarmee ligt de koers vast.

Lobby & toegang: VVD en BBB hebben aantoonbare, recente lijnen met CIDI en de Israëlische diplomatie. Dit maakt hun koers voorspelbaar en betrouwbaar in de ogen van partners en coalitiegenoten.

Ideologische convergentie: VVD’s Atlantische reflex en BBB’s pragmatische landbouw/veiligheidslijn sluiten naadloos aan op de lobby. Andere partijen (CDA, CU, SGP) tonen meer variatie of interne twijfel. GL-PvdA en D66 positioneren zich juist tegen.

Regeringsdiscipline: Schoof kan zich alleen verzekeren van stabiliteit als de partijen die de lobby-lijn consistent dekken (VVD, BBB) overeind blijven.


5. Conclusie

Het antwoord op de vraag “waarom alleen BBB en VVD mogen blijven in Schoof” is dus geen raadsel:

Zij hebben de hechtste, aantoonbare verbindingen met de pro-Israël-lobby in Nederland (CIDI, ELNET, ambassade).

Hun stemgedrag is consistent pro-Israël en anti-embargo.

Hun ideologische positie en coalitieafspraken garanderen voorspelbaarheid.

Daarmee zijn VVD en BBB de partijen waarop Schoof kan rekenen voor continuïteit in dit dossier – in tegenstelling tot CDA, CU, of PvdA, die schuivend of tegengesteld stemmen.


Bronnen

  • Tweede Kamer: Reizenregister, nevenactiviteiten en stemmingsverslagen (2019–2025).
  • NRC: “VVD en CIDI hebben warme banden”.
  • CIDI: jaarverslagen, jubileumevent 2025.
  • The Rights Forum: verslag bijzondere procedure CIDI & NGO Monitor.
  • Kamermoties Piri (2023), reeks 22054 (2024), Van Baarle (2025).
  • JoNet/Israëlische ambassade: berichtgeving ontmoeting Van der Plas (2023).
  • CU/SGP-registraties van reizen via IAF en ELNET.