Hoe Geweld weer Gewoon is Geworden.

On By konstapelIn Uncategorized

over De Macht van de Fantasiewereld van de Media.

J.Konstapel Leiden 21-8-2025.

Deze blog is een vervolg van een serie over de invloed van de media op de Democratie.

Deze blog laat zien hoe de lijn van de media direct doorloopt naar de VS en het Palantir-netwerk waar Trump en Musk ook toe behoren.

Achter Palentir zit Peter Thiel, een vriend van Elon Musk en de hofleverancier van Donald Trump om effectief zijn vijanden te verslaan met grootschalige manipulatie van de democratie.

Dat gebeurt ook in Nederland.

Inleiding

De Nederlandse mediaconsument waant zich dagelijks in een vrije en pluriforme wereld van nieuws, amusement en opinie. In werkelijkheid is dit een zorgvuldig geconstrueerde fantasiewereld, waarin enkele machtige spelers bepalen wie zichtbaar is, welke frames domineren en welke belangen worden gediend. De illusie van diversiteit maskeert een diepgewortelde concentratie van macht, kapitaal en invloed.

Framing als machtstechniek

Identiteitsframe

  • Lale Gül wordt opgevoerd als symbool van emancipatie en vrijheid. Haar persoonlijke verhaal – het afzetten tegen religieuze onderdrukking – is verheven tot nationaal narratief. Het effect: versterking van het idee dat de liberale samenleving permanent onder druk staat.

Veiligheidsframe

  • Mart de Kruif, Peter van Uhm en andere oud-generaals geven legitimiteit aan geopolitieke en defensieve keuzes. Hun optreden suggereert neutraliteit, maar versterkt de dominante lijn: veiligheid vereist hogere defensiebudgetten en militaire betrokkenheid.

Amusementsframe

  • Programma’s als Vandaag Inside en Shownieuws reduceren politiek tot spektakel en verontwaardiging. Emotie, conflict en entertainment vervangen inhoudelijke analyse. Het publiek kijkt, lacht en voelt zich betrokken – maar de democratische kern verdampt.

Gevolgen voor democratie en politiek

  1. Agendasetting: wat talkshows behandelen, wordt Kameragenda. Complexe thema’s worden genegeerd of versimpeld.
  2. Perceptiesturing: de frames vrijheid/identiteit en veiligheid/orde domineren de beeldvorming. Alternatieve stemmen krijgen nauwelijks toegang.
  3. Mediacratie: feitelijke macht verschuift van volksvertegenwoordiging naar redacties en eigenaren die bepalen wie spreekt.

De businesscase van schijn

Verdienmodel

  • Kijkcijfers → advertenties: miljoenen euro’s per jaar voor RTL en Talpa.
  • Exclusieve contracten: personalities ontvangen tonnen per jaar, maar zijn pionnen in een groter spel.
  • Crossmediaal rendement: één investering in een gezicht (bv. Gül) levert inkomsten via tv, boeken, podcasts, online clicks.

Winnaars

  • Eigenaren: Bertelsmann (RTL) en John de Mol (Talpa) ontvangen structureel de hoogste opbrengsten.
  • Adverteerders: profiteren van emotioneel geladen publieksgroepen.
  • Selecte personalities: goedbetaalde symbolen, maar altijd vervangbaar.

Verliezers

  • Publiek: krijgt een gefilterde werkelijkheid, waarin diversiteit een illusie is.
  • Democratie: besluitvorming volgt commerciële logica, niet volkswil.

Bijlage: Uitgebreide namenlijst, rollen en belangen (2024–2025)

Doel: zo compleet mogelijk overzicht van de spelers in de NL‑mediaketen die de dagelijkse beeldvorming bepalen. Geordend per organisatie en programma. (Levend document – uitbreidbaar.)

1) DPG Media (eigenaar RTL Nederland sinds 1 juli 2025)

ExCo & top NL:

  • Erik Roddenhof – CEO DPG Media.
  • Sven Sauvé – CEO RTL Nederland; lid Executive Committee DPG Media.
  • Peter van der Vorst – Chief Content Officer RTL Nederland (programmadirecteur).
  • Dirk Lodewyckx – Managing Director Entertainment (DPG-portfolio, incl. TV/streaming).

RTL 4 – talkshows/actualiteit (late):

  • RTL Tonight (vanaf najaar 2025; samenvoeging van Beau/Humberto/Renze): Beau van Erven Dorens, Humberto Tan, Renze Klamer (hosts).
  • Lale Gül – columnist/tafelgast met exclusief contract (geen SBS6/VI meer).

RTL Boulevard (entertainment):

  • Presentatie/vaste gezichten (selectie): Bridget Maasland, Eddy Zoëy, Luuk Ikink, Daphne Bunskoek, Morad El Ouakili, Frank Dane, Lex Uiting, Vivienne van den Assem, Marieke Elsinga (zomer).

Nieuws & politiek (selectie):

  • Frits Wester (politiek duider RTL Nieuws), Floor Bremer, Marieke van de Zilver (Binnenland/justitie), Erik Mouthaan (VS‑correspondent).

Productie (late night, historisch en nu):

  • PilotStudio (DWDD‑erfenis) produceerde ‘Beau/Humberto/Renze’; overgang naar nieuwe centrale RTL Tonight‑formule in 2025. Eerder ook Blue Circle betrokken bij ‘Beau’.

2) Talpa Network (Talpa TV: SBS6, Net5, Veronica, SBS9)

Eigenaar: John de Mol Jr.
Talpa Studios – producent van o.a. Vandaag Inside, Hart van Nederland, Shownieuws.

Vandaag Inside (SBS6):

  • Wilfred Genee, Johan Derksen, René van der Gijp (kern).
  • Terugkerende gasten/duiders (selectie): Wierd Duk (Mediahuis/De Telegraaf), Job Knoester (strafrechtadvocaat), Jan Struijs (ex‑politie), Valentijn Driessen (sport), Hélène Hendriks (sport/tv), Dilan Yeşilgöz, Henri Bontenbal (politiek), Gordon, Gerard Joling (entertainment), Nico Dijkshoorn (columnist).

Shownieuws (SBS6):

  • Presentatie: Dyantha Brooks, Airen Mylène, Tooske Ragas.
  • Deskundigen/panel: Patty Brard, Evert Santegoeds, Bart Ettekoven, Guido den Aantrekker, Eline de Ruig, William Rutten.

Hart van Nederland (SBS6):

  • Presentatoren (selectie): Evelien de Bruijn, Annemarie Brüning, Nikki Herr, Celine Huijsmans, Wolter Klok, Maarten Steendam, Mirella van Markus, Marlayne Sahupala, Sandra Schuurhof, Nadya Sewradj, Mart Grol.

Zomerformats/aanpalend:

  • De Oranjezomer, Nieuws van de Dag (zomer 2025), samenwerkingen met De Telegraaf (Mediahuis).

3) Mediahuis (kranten/online) – invloed via nieuwsagenda

Groep NL (selectie merken): De Telegraaf, NRC, Dumpert, regionale dagbladen (o.a. De Limburger, Noordhollands Dagblad, Dagblad van het Noorden).
Top NL: Rien van Beemen (CEO Mediahuis NL), Barbara Lokhorst (CFO).
Prominente stemmen: Wierd Duk (columnist/duider, vaak te gast bij VI), Evert Santegoeds (Privé/Shownieuws).

4) NPO‑stelsel (publieke omroep)

Bestuur:

  • Frederieke Leeflang – voorzitter Raad van Bestuur (afgetreden maart 2025).

Ledenomroepen (selectie): AVROTROS, BNNVARA, KRO‑NCRV, MAX, WNL, PowNed, EO, VPRO, HUMAN; taakomroepen NOS (nieuws/sport), NTR (educatie/cultuur).

Talkshows/politiek‑actualiteit (2024–2025):

  • Eva (NPO 1, AVROTROS) – Eva Jinek (vanaf 1 sep 2025 dagelijks 19:05).
  • Buitenhof (NPO 1, zo) – Twan Huys (BNNVARA), Maaike Schoon (VPRO), Joost Vullings (AVROTROS, vanaf sep 2025).
  • Historisch: Khalid & Sophie (BNNVARA, 2021–2024).

5) Veiligheids‑ en geopolitieke duiders (veelgevraagd in talkshows)

  • Mart de Kruif (luitenant‑generaal b.d.) – vaste tv‑duider; mede‑maker Veldheren (podcast/theatertour).
  • Peter van Uhm (generaal b.d.) – Veldheren.
  • Rob de Wijk (oprichter HCSS, hoogleraar Leiden) – mede‑host Boekestijn & De Wijk (BNR/Spotify).
  • Arend Jan Boekestijn (historicus/diplomatie‑duider) – Boekestijn & De Wijk.
  • Patrick Bolder (HCSS, lkol b.d.) – frequente media‑expert.

6) Productiehuizen die de talkshows ‘maken’

  • Talpa Studios – produceert Vandaag Inside, Hart van Nederland, Shownieuws.
  • PilotStudio – producent van RTL‑lateshows Beau, Humberto, Renze (tot samenvoeging ‘RTL Tonight’).
  • Blue Circle – eerdere producent van RTL Late Night/Beau.

7) Business‑/verdienrollen per laag

  • Eigenaren & holding:
    • DPG Media (RTL Nederland; o.a. NU.nl, AD, Volkskrant, Qmusic; Videoland/RTL blijven als merken).
    • Talpa Network (Talpa TV; o.a. SBS6/Net5/Veronica/SBS9; radio, online).
    • Mediahuis (kranten/online; De Telegraaf, NRC, regionale titels).
  • Redactie & productie: showrunners, eindredacteuren en producenten bepalen de gastselectie (framing).
  • Personality‑contracten: exclusiviteit, tonnen p/jr voor A‑namen; losse gasten €350–€2.000 per optreden (bandbreedte).
  • Adverteerders & sales: Ster (NPO), Talpa Network Sales, (vanaf 2025) DPG/RTL sales – alloceren het grootste advertentiebudget.

Geldstromen in cijfers (2024–2025)

  • Verkoop RTL Nederland aan DPG Media: €1,1 mrd (afgerond; transactie goedgekeurd juni 2025, closing 1 juli 2025).
  • Nederlandse tv‑reclamemarkt 2024: ~€900 mln (Screenforce).
  • Ster‑omzet 2024: ~€212 mln – belangrijke financier NPO; resultaat ~€190 mln.
  • Digitale advertentiemarkt NL 2024: ~€4 mrd (+10% j/j); groot deel naar Big Tech, beperkte ruimte voor lokale video‑platforms.

Interpretatie: de grote cash‑stromen lopen via advertentieverkoop (Ster/RTL/Talpa) en via waardestijging/verkopen van mediabedrijven (zoals RTL→DPG). Personality‑fees zijn relatief klein t.o.v. deze stromen, maar cruciaal als ‘trekkers’ van aandacht.

Conclusie

De fantasiewereld van de media is geen onschuldige illusie, maar een strak geregisseerd systeem waarin beeldvorming, commercie en macht samenkomen. Het publiek betaalt met aandacht, de democratie met legitimiteit. De enigen die structureel profiteren zijn de eigenaren en hun adverteerders.

8) Trans‑Atlantische defensie‑ en data‑ecosystemen (VS ↔ NL / NATO)

Kernverbindingen (logistiek & operaties)

  • APS‑2 Eygelshoven (US Army prepositioned stocks) – strategische voorraadlocatie op NL‑grondgebied; staging voor NAVO‑oostflank (o.a. DEFENDER/Resolute Castle).
  • Havens (Vlissingen/Rotterdam) – doorvoer van US‑materieel (o.a. Abrams/Bradley) en lucht‑/zeelogistiek; NL ontwikkelt militaire doorzetcapaciteit voor NAVO‑verplaatsingen.
  • F‑35‑partnerschap – RNLAF als kernpartner in het US‑geleide JSF‑ecosysteem (Lockheed Martin/RTX e.a.); interoperabiliteitsoefeningen met US‑architectuur (data‑/missie‑koppelingen).

Datalaag & software‑stack

  • Palantir Technologies NL – aanwezigheid in NL (defensie/veiligheid/overheid/industrie); onderdeel van het NL‑defensie‑industrienetwerk; software‑stack (Gotham/Foundry) voor datagedreven operaties en besluitvorming.
  • EU‑koppelingen (o.a. Europol) – historische subcontracting/consulting‑lijnen via integrators; omvangrijke documentatie bij NL‑autoriteiten m.b.t. Palantir‑relaties (WOO/FOIA‑indicaties).

Effect op frame & business

  • Frame “veiligheid/orde” wordt versterkt door zichtbare militaire samenwerking met de VS en inzet van high‑tech C2/ISR‑software.
  • Business‑hefboom: grote advertentiewaarde voor media (continuïteit van oorlogs/veiligheids‑narratieven) en structurele omzet voor defensie‑ en datasoftwareleveranciers; NL‑platforms profileren zich als logistieke en informatieschakel in de NAVO‑keten.

Sleutelspelers (NL/VS/EU – selectie)

  • NL Defensie (ministerie, krijgsmachtdelen), RNLAF (F‑35), US Army Europe & Africa (APS‑2/Atlantic Resolve), Lockheed Martin (JSF), RTX/Pratt & Whitney (motoren/sensoren), Palantir Technologies NL (data‑platform), Europol (EU‑veiligheid), NIDV (branche).