J.Konstapel Leiden 30-11-2024.
de campagnevideo van de vvd is al weer verdwenen maar deze analyse niet.
In haar speech zet Yeşilgöz zes krachtige frames in om de VVD stevig te positioneren. Ze schetst een land in crisis – “code rood voor de middenklasse” – en roept de “harde werkers” uit tot helden van Nederland. Vrijheden staan onder druk, zegt ze, en misbruik daarvan vormt een grens. De oplossing? Geen wegkijken, maar verantwoordelijkheid nemen: investeren in defensie, veiligheid en eigen regie.
Met persoonlijke anekdotes en stevige taal maakt ze zichzelf tot boegbeeld van orde, vrijheid en realisme. Ondertussen blijft één ding onuitgesproken, maar voelbaar: wie niet bijdraagt, staat buitenspel.
Kortom: een strak geregisseerd framewerk dat zowel geruststelt als polariseert – en dat precies doet wat het moet doen in campagnetijd.
In deze blog gebruik ik Alan Fiskes universele relatie model om het verhaal van Dilan Yesilgöz te plaatsen in de ontwikkeling van de Nederlandse politiek vanaf 1960.
Dilan is een representant van de Strict Father wat past op haar originele Patriarchale cultuur.
“Kom we nemen nog een cappuccino en ik kijk neer op de wereld vanaf mijn dakterras”,
Hiermee neemt Dilan Yesilgöz Groenlinks en D66 in op de hak.
Waar woont ze zelf?
het Politieke Landschap
Het Liberalisme is een van de vijf Ideologien die je kunt maken door de vier universele relatiepatronen van de antropoloog Alan Fiske toe te passen.
Dilan Yesilgöz is geen liberaal maar een opportunist, die goede adviseurs heeft die haar de juiste frames aanreiken.
frames zijn een uitvinding van Erving Goffmann.
Samenvatting
Deze blog bevat een
1 analyse van haar toespraak vandaag,
2. de video en de tekst van de toespraak en
3. een door gpt uitgevoerde frameanalyse van die toespraak.
4. Een meta-analyse waarbij ik gebruik maak van basic metaphors van George Lakoff.
1 Dilan’s Taalmanipulatie
Alan Fiske ontdekte dat er vier universele relatiemodellen zijn.
Authority Ranking (AR): Hiërarchie, discipline en verantwoordelijkheid.
Market Pricing (MP): Kosten-batenverhoudingen en economische efficiëntie.
Communal Sharing (CS): Gemeenschappelijkheid en zorg.
Equality Matching (EM): Gelijkheid en wederkerigheid.
Omdat erg veel andere wetenschappers er naar hebben gekeken zijn er nog veel meer interessante verbanden gevonden met bijvoorbeeld de meettheorie en de geometrie waardoor je bijvoorbeeld ook de Partijprogramma’s makkelijk kunt analyseren.
NLP
Hierdoor ontdek je snel dat ze alle partijen hetzelfde zeggen maar met een andere Taal en over die taal wil ik het nu hebben want Dilan spreekt NLP een taalmanipulatie systeem waarin een aantal beroemde therapeuten zijn gefuseerd.
Partijcongres VVD
Luister maar goed wat ze zegt:
Familie
de partij is nu een familie geworden een metafoor die ze van het CDA heeft geleend die wederom weer aan het groeien is omdat meneer Bontebal de Normen en Waarden van Balkenende heeft geleend en nu via de 1e kamer samen met de SGP inbreekt in de coalitie waar NSC aan het imploderen is.
VVD Conservatief
De VVD is al lang sinds Pim Fortuijn conservatief geworden en het Liberalisme is deels bij GroenlLinks (Yuppy) en deels bij D66 terecht gekomen.
Vrijheid
Als Dilan dus plotseling met het liberalisme komt is een tweede NLP-truck want het enige waar ze mee komt is vrijheid terwijl ze die anderen misgund want Dilan is een offensief tegen de Godsdienst begonnen om de Islam aan te vallen wat weer past bij de PVV.
2 Video en tekst Toespraak:
Tekst Toespraak:
3 Frame-analyse mbv GPT
Hier is een lijst van de verschillende frames die in de speech van Dilan Yeşilgöz worden gebruikt, met bijbehorende citaten:
1. Oorlog en Bedreiging
Yeşilgöz benadrukt de urgente dreiging van oorlog en externe vijanden, vooral Poetin en andere autoritaire regimes die de veiligheid en vrijheid van Nederland bedreigen. Het frame maakt duidelijk dat Nederland zich in een tijd van verhoogde geopolitieke spanning bevindt.
- “Met een oorlog op ons continent. Met de agressie van Poetin richting Europa.”
- “De oorlog komt letterlijk dichterbij. Ik sta hier niet om angst te vergroten, maar wel om realistisch te zijn.”
2. Veiligheid en Bescherming
Veiligheid wordt gepresenteerd als een kernprioriteit, waarbij Yeşilgöz de nadruk legt op de verantwoordelijkheid van de staat om de veiligheid van de burgers te garanderen. Dit frame draagt bij aan het gevoel van zorg en bescherming.
- “We hebben de gezamenlijke opgave voelen die de kiezer bij ons heeft neergelegd. Samen met Sophie Hermans, Eelco Heinen, de rest van de fractie en onze ijzersterke ondersteuning, zowel beleid als voorlichting, hebben we de afgelopen maanden hard gevochten voor onze liberale waarden.”
- “We investeren volop in Defensie. We halen de NAVO norm.”
3. De Familie-metafoor
Het frame van de “nationale familie” roept een gevoel van verbondenheid en verantwoordelijkheid op voor het land. De VVD wordt gepresenteerd als een zorgende ouder voor een grotere nationale eenheid die bescherming en stabiliteit nodig heeft.
- “Wij zijn de partij voor de harde werkers en de vrije denkers.”
- “We moeten Nederland veilig houden. Moeten we onze vrijheid beschermen.”
4. Vrijheid en Zelfbeschikking
Yeşilgöz stelt dat de VVD staat voor de bescherming van individuele vrijheden, waarbij mensen hun eigen keuzes kunnen maken en zichzelf kunnen zijn. Dit frame benadrukt persoonlijke autonomie.
- “Wij gaan niet toestaan dat in ons land de klok wordt teruggedraaid. Wij liberalen staan pal voor de vrijheden en verworvenheden in ons land.”
- “Iedereen kan en mag zichzelf zijn, houden van wie hij of zij wil houden, en zelf de regie hebben over eigen leven en eigen lichaam.”
5. Verantwoordelijkheid en Stabiliteit
Dit frame benadrukt de noodzaak van een verantwoordelijke en stabiele regering die kan omgaan met complexe problemen en zorgen voor het land op de lange termijn.
- “Met alles wat er speelt in ons land en daarbuiten, hebben we de verantwoordelijkheid om een stabiel landsbestuur te bouwen, stevig gevoeld.”
- “We hebben als vier heel verschillende partijen en vier heel verschillende leiders, samen geprobeerd iets te maken van een heel complexe verkiezingsuitslag. Het was zwaar, maar het is gelukt.”
6. Het Populisme Frame
Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen de VVD en populistische partijen, die volgens Yeşilgöz de situatie zouden verergeren door kortzichtige benaderingen.
- “Voor degenen die dit populistisch of slechts onderbuikgevoelens noemen: neem eens de tijd om echte politieke vluchtelingen te spreken.”
- “Europa kunnen we niet aan links overlaten. Dat is geen veilige keuze.”
7. Groei en Welvaart
Yeşilgöz legt de nadruk op de noodzaak om economische groei te bevorderen, wat niet alleen gaat om het beschermen van bestaande welvaart, maar ook om het stimuleren van ondernemerschap en innovatie.
- “Onze welvaart groter maken. Door meer ruimte te geven aan ondernemers om die welvaart te vergroten met handel, slimme uitvindingen en groene groei.”
- “Bij het vergroten van onze welvaart hoort ook zinnig klimaatbeleid. Want zonder een gezonde planeet, is er geen welvaart.”
8. Ethisch en Moraal
Dit frame roept op tot het beschermen van ethische waarden, zoals vrijheid, gelijkheid en rechtvaardigheid, vooral in het kader van sociale kwesties zoals antisemitisme, LGBTQ+ rechten, en gelijke kansen.
- “We zorgen ervoor dat de bestrijding van antisemitisme versterkt wordt. We nemen extra maatregelen tegen geweld tegen LHBTI’ers.”
- “Zolang twee mannen niet rustig hand in hand over straat kunnen, jonge meisjes te horen krijgen dat ze nooit zullen mogen werken of hun eigen liefde kiezen, vrouwen nog steeds moeten strijden voor zelfbeschikking, blijft dit de strijd.”
9. Nationale Identiteit
In dit frame benadrukt Yeşilgöz het belang van nationale identiteit en culturele integratie, waarbij ze stelt dat mensen die in Nederland wonen, zich moeten aanpassen aan de waarden van het land.
- “Wie hier al is, moet volop meedoen. Moet de taal spreken. Moet onze waarden delen.”
- “Wij gaan niet toestaan dat in ons land de klok wordt teruggedraaid.”
10. Internationale Samenwerking
De nadruk ligt op de noodzaak van samenwerking met andere landen, vooral in Europa, om geopolitieke crises zoals de oorlog in Oekraïne te beheersen en de veiligheid van Nederland te waarborgen.
- “Voor zo’n Europa moet je VVD stemmen. Dat is de enige veilige keuze.”
- “Samen een schild vormen om Poetin tegen te houden. Samen optrekken om onze buitengrenzen te bewaken.”
Door deze frames creëert Yeşilgöz een consistent narratief dat de VVD presenteert als de partij van verantwoordelijkheid, veiligheid, vrijheid, en een stabiele toekomst voor Nederland en haar burgers.
4 Strict Father vs Nurturing Mother
het Gezin als fundament van de Samenleving
George Lakoff, expert in cognitieve wetenschappen, ontdekte dat politieke overtuigingen vaak worden gevormd door metaforen die hun basis vinden in gezinsstructuren.
In zijn werk beschrijft hij twee fundamentele frames in de Amerikaanse politiek: de “Strict father” (orde, discipline, verantwoordelijkheid) en de “Nurturing mother” (zorg, gelijkheid, inclusiviteit).
In de Nederlandse politiek kun je de strict father vinden bij de conservatieven (“rechts”) en de nurturing mother bij de socialisten (“links“).
Ze passen op Alan Fiskes Authority Ranking (AR) en Communal Sharing (CS), die “haaks op elkaar staan.
AR<->MP -> Economie
De VVD, en specifiek Dilan Yeşilgöz, put vooral uit AR en Market Pricing wat past op de Economie:
Het conservatieve AR-frame is dominant in Yeşilgöz’ toespraak.
Ze benadrukt discipline, hiërarchie en het beschermen van nationale waarden en veiligheid:
“Wie hier al is, moet volop meedoen. Moet de taal spreken. Moet onze waarden delen.”
“We investeren volop in Defensie. We halen de NAVO-norm.”
Dit frame weerspiegelt de visie van een strikte ouder die duidelijke grenzen stelt en verantwoordelijkheden oplegt aan burgers.
Market Pricing (MP)
Het MP-frame komt naar voren in Yeşilgöz’ nadruk op economische groei, ondernemerschap en een efficiënte aanpak van maatschappelijke uitdagingen:
“Onze welvaart groter maken. Door meer ruimte te geven aan ondernemers om die welvaart te vergroten met handel, slimme uitvindingen en groene groei.”
“Bij het vergroten van onze welvaart hoort ook zinnig klimaatbeleid. Want zonder een gezonde planeet is er geen welvaart.”
Hier laat ze zien dat kapitalistische economische efficiëntie en marktdenken centraal staan in haar visie.
Verdeling over de Tijd
De verhouding van de vier relationele modellen in perioden van 10 jaar van 1960 tot 2024.
Hierbij zijn NP de Nurturing Parent en SF de Strict Father.
Ze houden elkaar (overal ter wereld) in evenwicht.
| Periode | CS | EM | NP | AR | MP | SF |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1960-1970 | 30% | 15% | 45% | 40% | 15% | 55% |
| 1970-1980 | 32% | 17% | 49% | 38% | 13% | 51% |
| 1980-1990 | 28% | 18% | 46% | 36% | 18% | 54% |
| 1990-2000 | 26% | 20% | 46% | 35% | 19% | 54% |
| 2000-2010 | 25% | 22% | 47% | 34% | 19% | 53% |
| 2010-2020 | 24% | 25% | 49% | 33% | 18% | 51% |
| 2020-2024 | 23% | 27% | 50% | 32% | 18% | 50% |
Verduidelijking van de kolommen:
CS: Socialistich: We zien een daling van de invloed van dit model door de jaren heen, maar het blijft een belangrijk kenmerk van de Nederlandse politiek, vooral in de periode tot 1990.
AR Conservatief: Dit model heeft altijd een sterkere invloed gehad, met name tussen 1960 en 1990, maar vertoont een lichte daling in de laatste decennia.
EM: Liberaal: Dit model is vooral na de jaren 1990 in opkomst, met een gestage toename in invloed tot 2020 en verder.Het is vooral opgepakt door bijvoorbeeld D66 maar ook tijdens de tijd van Wim Kok heeft de PvdA het sociaallibaralisme omarmt waardoor de VVD naar rechts werd geduwd.
MP: Kapitalisme: Dit model heeft een fluctuerende invloed, maar is vooral sterk aanwezig vanaf de jaren 1980 en daarna redelijk constant.Hier zijn nieuwe varianten ontstaan zoals het cultureel kapitalisme wat je vindt bij de Postcode Loterij.