Leeswijzer
0. Introductie: de folosofe Hannah Arendt maakte de serie Het leven van de geest nooit af. Het laatste deel ging over Oordelen.
Tijdens het schrijven van de eerste zin overleed ze op 4 december 1975 aan een hartaanval.
1. Zelforganisatie: Deze blog is een vervolg van de vorige blog die ging over Sociopanarchie.
2. De vlucht van Hannah Arendt naar Amerika waar ze charlotte beradt ontmoette.
3. De Filosofie van Hannah Arendt.
5. Conclusie
De Vernietigingsfabriek
Hannah Arendt was op veilige afstand in New York getuige van een nieuwe fase in de industriele revolutie de vernietigingsfabriek.
De machine zonder geweten deed wat de opdrachtgever vond, het verwijderen van alle misbaksels.
Het allerLaatste Oordeel van joHannah Arendt bleef uit omdat ze werd ingehaald door de Dood.
Smaak
Wat bedoelde ze? Is Politiek een esthetisch spel?
Smaakt het naar meer of stinkt het soms?
Ze vertelt dat ze van jongs af aan wilde begrijpen en daarom ging studeren.
Hierdoor werd ze bevriend en zelfs verliefd op beroemdheden als Heidegger en Jaspers totdat ze moest vluchten wat haar ver weg naar Amerika bracht waar ze begon te schrijven.
Door te schrijven (“te uitten”) komt het inzicht vanzelf.
Net als bij de kerk wordt de zonde kwijt gescholden voor een zachte prijs.
Geweld is nu verbonden aan de machines van het culturele kapitalisme dat goed doet en toch de mogelijkheid biedt om een mooie prijs te winnen.
Geweld zit nu in de bediening van de drone waarmee je thuis net kan doen alsof oorlog een spelletje is.
Johannes de Arendt
Wordt er een nieuwe god geboren uit de machine?
De cyclus van de Westerse Beschaving met een perode van 5x5x50 jaar toont in het Wit de grote spirituele sprongen.
Die komen om de 1250 jaar waarbij 750 (Mohammed) + 1250 de stap is van het Global Brain.
Zit God nu in de Machine?
0. Introductie
Het Leven van de Geest:
Gisteren kwam ik JoHannah Arendt weer tegen en ontdekte dat ze vlak voor haar dood was begonnen aan het laatste deel van een serie die ze ‘Het leven van de geest‘ noemde.
De eerste twee delen gingen over denken en willen. Het derde over Oordelen.
Ze is er nooit aan begonnen want op de dag dat ze het eerste woord “Judging” typte in 1975 ging ze dood.
Denken:
Denken is een functie van de Verwachting
Denken is een interne dioaloog van het zelf met het zelf. Denken helpt ons om te navigeren tussen opinies en overtuigingen. de afwezigheid van denken kan leiden tot morele blindheid.
Willen:
De wil is een functie van de verbeelding.
iVolgens Augustinus is de wil gevangen zit tussen verleden, heden en toekomst, wat leidt tot innerlijke conflicten en tegenstrijdigheden.
De wil is essentieel voor het menselijke vermogen om te handelen en iets nieuws in de wereld te brengen.
Het Oordeel
Oordelen is een functie van de Emoties, die waarderen.
Politiek: Oordelen vs Besturen:
1. Zelforganisatie
Deze blog is een vervolg van Sociopanarchie, waarin ik de refectie van de Quaker Kees Boeke over de Nederlandse Rechtstaat van voor 1945 nog een keer presenteer als spiegel voor de denkbeelden van Geert Wilders en zijn maten, die wellicht zonder het te beseffen dichtbij het Nationaal Socialisme is gekomen.
Waarderen van het Verschil:
Sociocratie gecombineerd met Panarchie beschouwt een Land of Stad als een Ecologie, waarin het behoud van diversiteit cruciaal is.
Wereldbeelden
Met behulp van de vier wereldbeelden van Will McWhinney, die van Carl Jung kwamen, die hij samen met de fysicus Wolfgang Pauli uit de Alchemie haalde, die uit Egypte komt kun je gebruik makend van vier relaties van Alan Fiske alle patronen analyseren.die ook bij Hannah Arendt terugkomen.
Macht & Conflict vs Spel & Samenspel
Zij koestert het Leven en combineert spel en samenspel.
Waar komt het Geweld vandaan?
de legitimiteit van geweld is sterk afhankelijk van de specifieke context.
Alan Fiske legitimeert geweld binnen zijn vier relationele modellen:
Rangorde: Authority Ranking: (AR) Geweld is gerechtvaardigd om hiërarchie of autoriteit te handhaven.
Volgorde Market Pricing: Geweld beschermt eigendom of economische belangen.
Gelijk: Communal Sharing: Geweld beschermt de groep of gemeenschap
Ongelijk: Equality Matching: Geweld als vergelding om balans te herstellen.
2. De Vlucht van Hannah Arendt
Na de machtsovername door de nazi’s in 1933 kwam Arendt, als Joodse vrouw, direct in conflict met het nieuwe regime. Ze werd korte tijd gevangengezet vanwege haar activiteiten tegen het antisemitisme.
Na haar vrijlating ontvluchtte ze Duitsland en vestigde ze zich in Parijs.
Na de Duitse inval in Frankrijk in 1940 werd Arendt, als stateloze van Duitse afkomst, gevangengenomen.
Ze wist te ontsnappen en vluchtte samen met haar man in 1941 naar New York.
De Nachtmerrie van 9-11-1938:
de Joodse Charlotte Beradt een vriendin van Hannah Arendt in de VS werkte voor de beroemde psychoanalyticus en psychiater Ernst Federn en noteerde en analyseerde tussen (1933-1939) de nachtmerries van haar patienten en kennissen die voor de oorlog de concentratiekampen zagen aankomen.
3. De filosofie van Hannah Arendt:
Totalitarisme: in The Origins of Totalitarianism (1951). beschrijft ze hoe regimes gebruikmaken van ideologie en terreur om volledige controle te verwerven over het leven van mensen.
Banale kwaad: In Eichmann in Jerusalem (1963) introduceerde Arendt het controversiële concept van “de banaliteit van het kwaad.” Aan de hand van het proces tegen Adolf Eichmann stelde zij dat het kwaad niet altijd voortkomt uit sadisme of ideologische overtuiging, maar ook uit gedachteloosheid en het simpelweg volgen van bevelen zonder moreel oordeel.
n haar werk The Human Condition (1958) onderscheidt Arendt drie fundamentele menselijke activiteiten: arbeid, werk en handelen, waarbij arbeid een cyclisch proces is ten behoeve van het overleven, werk (het Ambacht) iets toevoegt wat het leven overstijgt en handelen betrekking heeft op interactie met anderen en het beginnen van iets nieuws in de publieke ruimte, wat vrijheid en pluraliteit tot uitdrukking brengt
Oordelen: Arendt maakte een onderscheid tussen handelen en oordelen. Terwijl handelen gebeurt in het publieke domein, is oordelen een meer introspectieve activiteit, waarbij individuen de gevolgen van handelingen evalueren en reflecteren op hun betekenis.
Invloeden op Hannah Arendt:
Aristoteles (384-322 v.Chr.): Arendt’s onderscheid tussen arbeid, werk en handelen; komt van zijn indeling episteme (skennis, theorie), techne (kunde, vakmanschap, ervaring) and phronesis.(Wijsheid).
Liefde
Uit de analyses die ik heb gelezen en aangehoord blijkt dat Hannah een gepassioneerde vrouw was die snel oversprong naar andere geliefden waarbij Heidegger wel de grootste was.
Proefschrift Augustinus
Augustinus (354-430): Hannah Arendt’s dissertatie verkent Augustinus’ concept van liefde. Ze is met name geïnteresseerd in het concept van caritas, een liefde die voortkomt uit Gods liefde, als fundament voor een religieuze gemeenschap.
De dissertatie is opgebouwd uit drie hoofdonderdelen: Liefde als Verlangen: Onderzoek naar de aard van liefde. Schepper en Schepsel: Verkenning van de relatie tussen goddelijke en menselijke liefde. Sociaal Leven: Analyse van hoe liefde zich manifesteert in sociale interacties.
Immanuel Kant (1724-1804): Invloed op Arendt’s ideeën over oordelen en pluraliteit; oordelen vanuit verschillende perspectieven is essentieel voor politieke vrijheid.
Kants Kritik der Urteilskraft onderzoekt twee vormen van oordelen: esthetisch en teleologisch.
In het esthetisch oordeel is schoonheid een subjectief, belangeloos plezier dat toch universeel gedeeld kan worden, terwijl het sublieme ontzag of angst oproept door de grootsheid van de natuur, maar getemperd wordt door de rede.
In het teleologisch oordeel begrijpen we de natuur als doelmatig, zonder dat de natuur zelf doelen heeft.
Martin Heidegger
Martin Heidegger (1889-1976): Invloed op Arendt’s denken over het ‘zijn’ en de menselijke conditie; verlies van individualiteit in totalitaire regimes.Heidegger en Ahrendt hadden een relatie totdat ze naar de VS vluchtte.
Martin Heidegger’s filosofie draait om de fundamentele vraag naar het zijn, en zijn belangrijkste werk, Sein und Zeit (1927), staat hierin centraal.
Hierin introduceert hij het concept van Dasein, wat verwijst naar het unieke menselijke bestaan dat zich onderscheidt door zijn bewustzijn van zijn eigen sterfelijkheid en de noodzaak om betekenisvolle keuzes te maken. Heidegger stelt dat mensen “geworpen” zijn in een wereld waar ze geen controle over hebben, maar dat ze tegelijkertijd vrij zijn om hun eigen pad te kiezen.
Dit bewustzijn van hun bestaan geeft mensen de mogelijkheid tot authenticiteit—het leven op een manier die trouw is aan zichzelf, in plaats van zich te laten leiden door sociale conventies of wat hij het Men noemt.
In zijn latere werk, zoals De vraag naar de techniek, bekritiseert Heidegger de moderniteit en de invloed van technologie. Hij stelt dat de moderne mens alles, inclusief de natuur en zichzelf, ziet als een middel tot een doel, wat hij Gestell noemt. Dit kader van denken, waarin alles instrumenteel wordt gemaakt, verdoezelt volgens hem de diepere betekenissen van het zijn. Heidegger roept daarom op om voorbij dit technische wereldbeeld te kijken en een authentieke relatie met de wereld te herstellen.
Karl Jaspers (1883-1969): Karl Jaspers’ filosofie draait om het concept van grenservaringen, die intense momenten zijn die ons inzicht geven in het bestaan en de menselijke ervaring..
Onverschilligheid
4. Het laatste Oordeel
Politiek is een Vorm van Smaak.
nnah Arendt’s onafgemaakte boek over oordelen zou, geïnspireerd door Kant’s Kritiek van het oordeelsvermogen, hebben onderzocht hoe mensen politieke oordelen vormen door zich te verplaatsen in de perspectieven van anderen, wat zij “representatief denken” noemde. Arendt zag oordelen niet als het volgen van universele regels, maar als een proces van reflectie in dialoog met anderen, essentieel voor de politieke en publieke sfeer.
Haar originele bijdrage was de vertaling van Kant’s esthetische oordelen naar politieke oordelen, waarbij oordelen geen absolute waarheid vereisen, maar openheid voor diverse standpunten. Dit maakte haar visie relevant voor democratische politiek, waar vrijheid en pluraliteit centraal staan.
het Oordeel
Kant’s esthetische oordeelskracht houdt in dat oordelen niet worden afgedwongen door vaste regels of objectieve criteria, zoals in wetenschappelijke oordelen.
Smaak
In plaats daarvan worden ze gevormd door het subjectieve vermogen om te oordelen op basis van “smaak.” Dit heeft belangrijke consequenties voor het oordeel in de politiek en moraal volgens Arendt:
Flexibiliteit en context:
Omdat er geen vaste regels zijn, moet elk oordeel steeds opnieuw worden gemaakt in een specifieke context.
Het oordeel is afhankelijk van het vermogen om situaties te interpreteren zonder te vertrouwen op universele voorschriften.
Interpersoonlijke dimensie:
Hoewel subjectief, is het oordeel niet louter persoonlijk.
Kant en Arendt zien het als intersubjectief, wat betekent dat het oordeel moet worden gevormd met het idee dat anderen er ook mee zouden kunnen instemmen.
Dit leidt tot een dialoog tussen individuen, wat cruciaal is in de politieke sfeer.
Creativiteit en verbeelding:
Zonder vaste regels moet het individu creatieve verbeeldingskracht gebruiken om tot een oordeel te komen.
Dit bevordert onafhankelijk denken en voorkomt het volgen van rigide dogma’s of ideologieën.
Verantwoordelijkheid voor keuzes:
Omdat er geen vaste normen zijn waarop men kan terugvallen, is er een grotere verantwoordelijkheid voor het individu om op authentieke wijze te oordelen.
De kwaliteit van het oordeel hangt af van het vermogen van de persoon om de perspectieven van anderen te overwegen en niet simpelweg regels te volgen.
Ongrijpbaarheid van absolute waarheden:
Deze benadering onderstreept dat politieke en morele oordelen nooit absoluut zeker of objectief kunnen zijn.
Het vermogen om te oordelen is fluïde en aangepast aan omstandigheden, wat impliceert dat een open geest en bereidheid om standpunten te herzien essentieel zijn.
Conclusie
de naam Arendt en haar voornaam Hannah van Johanna hielden mij bezig, omdat de schrijver van het Laatste Oordeel Johannes een Arend als symbool van het “afstand nemen” had.
Hannah deed niets anders en moest schrijven om te begrijpen met als gevolg een enorme productie van essays , toespraken en boeken,
Hanah was de Muze van van Martin Heidegger en heeft meegedacht met het schrijven van zijn beroemde Zein und Zeit.
Heidegger bleef in `duitsland en kon of durde zich niet distantieren van de NAZI-doctrines wat hem later flink is kwalijk genomen.
Haar laatste “Masterpiece” is er nooit gekomen. Haar Hart hield het niet meer uit.
Ze zal worden herinnerd aan haar boek over Eichman, net zo’n mens als Heidegger, die was geboren in Meßkirch, een klein dorp in Oberschwaben, Duitsland met een cultuur van zuinigheid, hard werken en een zekere mate van conservatisme vergelijkbaar met het Hollandse Calvinisme.
Terug naar het begin.druk hier.