Stalking the wild pendulum.
1 Inleiding
Het gaat eigenlijk nog steeds over het onderzoeken van de rechterhersenhelft, die correleert met het onderbewustzijn, de verbeelding en niet-talige communicatie.
In mijn vorige blog over Verkenning van de Innerlijke Ruimten kwam ik wederom het werk van Itzhak Bentov tegen.
In deze blog neem ik zijn boek Stalking the Wild Pendulum als uitgangspunt en beginpunt en zoek naar punten om aan te knopen, zowel in de mystiek als in de wetenschap.
Mijn advies is om onderstaande Reddit video als beginpunt te nemen.
Ik heb een pdf van zijn boek Stalking the Wild Pendulum kunnen vinden die ik daardoor aan GPT-4 kan aanbieden voor verdere analyse.
2 Van de Onvolledig naar Volledig Bewustzijn:
Bentov suggereert een schaal van bewustzijn die van “onvolledig” (of beperkt) naar “volledig” bewustzijn loopt.
Deze schaal kan in verschillende stappen worden verdeeld, afhankelijk van hoe het bewustzijn zich ontwikkelt van een beperkte, zintuiglijke ervaring naar een uitgebreid, transcendent niveau.
Hieronder geef ik een indeling in stappen die de evolutie van bewustzijn weerspiegelt, gebaseerd op Bentov’s werk:
Het is voor mij duidelijk dat hier ook de overgang van de Linker naar de rechterhelft waarneembaar is.
1. Basisbewustzijn (Onvolledig)
Zintuiglijk bewustzijn: Dit is de staat van bewustzijn waarin de meeste mensen zich bevinden. Het bewustzijn is sterk verbonden met de fysieke zintuigen en de directe, materiële wereld. Er is weinig besef van de subtiele of energetische aspecten van de werkelijkheid.
Reactief bewustzijn: Gedachten en reacties zijn voornamelijk geconditioneerd door externe stimuli en onmiddellijke behoeftebevrediging. Er is een duidelijke scheiding tussen het “zelf” en de buitenwereld.
Beperkingen van de zintuigen: Mensen zijn voornamelijk afhankelijk van hun vijf zintuigen (zien, horen, voelen, ruiken, proeven) om hun werkelijkheid waar te nemen.
2. Emotioneel en Mentaal Bewustzijn
Verhoogd zelfbewustzijn: Dit is een overgang naar een dieper niveau van bewustzijn, waarin mensen beginnen te reflecteren op hun innerlijke wereld van gedachten, gevoelens en emoties. Er ontstaat een zekere mate van zelfbewustzijn en introspectie.
Cognitieve uitbreiding: Mensen beginnen te begrijpen dat de wereld niet alleen bestaat uit wat ze fysiek waarnemen, maar ook uit mentale en emotionele lagen. Het brein begint zich meer bewust te worden van zijn eigen processen, en men wordt zich meer bewust van persoonlijke overtuigingen en conditioneringen.
Gevoeligheid voor energie: Mensen kunnen meer gevoelig worden voor subtiele energieën en emoties van anderen, maar de ervaring blijft vaak beperkt tot wat het ego kan begrijpen.
3. Intuïtief Bewustzijn
Diepere innerlijke verbinding: In deze fase begint het bewustzijn verder te ontwikkelen door intuïtieve en niet-fysieke waarnemingen. Mensen kunnen sterke gevoelens van inspiratie, inzichten of synchroniciteit ervaren die voorbij hun rationele begrip gaan.
Verbinding met het collectieve bewustzijn: Er ontstaat een gevoel van verbondenheid met anderen of zelfs met het universum. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door meditatie, creatieve bezigheden of spirituele ervaringen. Het ego begint zich los te maken van de directe waarnemingen van de zintuigen.
Non-lineair denken: Er wordt meer ruimte voor niet-lineaire, holistische manieren van denken en het ervaren van de werkelijkheid.
4.Transcendent Bewustzijn
Loslaten van het ego: Het ego wordt steeds minder dominant. De persoon begint te realiseren dat de eigen identiteit niet strikt beperkt is tot het lichaam of de geest, maar onderdeel is van iets groters. Dit kan leiden tot momenten van diepe meditatie of mystieke ervaringen.
Ervaring van tijdloosheid: Het gevoel van tijd verdwijnt, en men ervaart het moment als oneindig. In deze staat kan iemand ervaren dat ze de grenzen van het zelf overschrijden en deel uitmaken van een grotere kosmische of universele orde.
Non-dualiteit: Dit is een van de belangrijkste aspecten van transcendent bewustzijn. De waarnemer, het waargenomen object en het proces van waarnemen verdwijnen, waardoor alles één wordt. Er is geen onderscheid meer tussen “zelf” en “ander.”
5. Volledig Bewustzijn
Universeel of Kosmisch Bewustzijn: Het hoogste niveau van bewustzijn, waarin er geen grenzen meer zijn tussen het individu en het universum. Er is een volledige ervaring van verbondenheid met alles wat is, een gevoel van absolute eenheid met het universum.
Verlichting of Absoluut Bewustzijn: In deze staat is er geen onderscheid meer tussen de spirituele, fysieke en mentale lagen van de werkelijkheid. Alles wordt ervaren als één levende entiteit, en de scheiding tussen het individuele bewustzijn en het kosmische bewustzijn valt volledig weg. Het ego is volledig overstegen.
Begrip van de “absolute” realiteit: Er is een diepe, directe ervaring van de essentie van het universum, en de persoon is in staat om de universele wetten en waarheden te begrijpen. Alles wordt waargenomen zonder de beperkingen van perspectief of vooringenomenheid.
Samenvatting van de indeling in stappen:
Basisbewustzijn (Zintuiglijk): Beperkt tot de fysieke zintuigen.
Emotioneel en Mentaal Bewustzijn: Toenemende zelfreflectie en cognitieve ontwikkeling.
Intuïtief Bewustzijn: Verbondenheid met intuïtie, energieën en collectief bewustzijn.
Transcendent Bewustzijn: Loslaten van het ego en het ervaren van non-dualiteit.
Volledig Bewustzijn (Kosmisch): Volledige eenheid met het universum en het overstijgen van alle grenzen van bewustzijn.
Deze schaal weerspiegelt Bentov’s visie op hoe bewustzijn zich kan uitbreiden van beperkte, ego-gedreven ervaringen naar een universeel bewustzijn waarin de grenzen van het zelf volledig verdwijnen.
Het Kleinste Bewustzijn is een Cel.
3 de Dansende Shiva
De dans van Nataraja, ook wel de Tandava genoemd, is een iconische voorstelling van de hindoeïstische god Shiva als de heer van de dans.
Shiva wordt afgebeeld als de god die het kosmische ritme beheerst door zijn dans, wat zowel de dynamiek van het leven als de vernietiging van de illusies van de materiële wereld aanduidt.
De vier standen van de armen en benen van Shiva in de Nataraja-afbeelding symboliseren verschillende aspecten van deze dans:
De rechterhand boven (Afwijzing) – De rechterhand die naar boven wijst symboliseert de hand die de zegen van Shiva biedt, evenals de bescherming tegen het kwaad en de illusies van het materiële leven.
De rechterhand die de vuurpan vasthoudt – In de rechterhand houdt Shiva een vlam of een vuurpan vast,Het vuur is een symbool van de transformatie en de vernieuwing.
De linkerhand die de trommel vasthoudt – De linkerhand houdt een kleine drum, damaru, vast, die het ritme van het universum weergeeft.
Het linkerbeen dat opstijgt – Het opstijgende linkerbeen symboliseert de bevrijding van de ziel en de overwinning op de illusies van de wereld.
Daarnaast wordt vaak een rechterbeen afgebeeld dat stevig op een dwerg staat.
4 Rudolf Steiner
Gewaarwordingsziel: Gedomineerd door zintuiglijke waarneming en emoties.
Verstandsziel: Waarin denken en logica de overhand krijgen.
Bewustzijnsziel: Dit is het hoogste stadium, waarin de mens zich volledig bewust is van zijn eigen denken en morele autonomie ontwikkelt.denken en morele autonomie ontwikkelt.
Chummā-sanketa-prakāśa:
De tekst gaat over een eeuwenoude, nooit eerder gepubliceerde Sanskrit-leer, de Chummā-sanketa-prakāśa, die de geheime mondelinge leerstellingen van de verlichte yoginīs onthult.
Deze leerstellingen zijn afkomstig uit de Kaula Tantrische traditie en zijn mondeling doorgegeven van meester naar discipel.
De tekst begint met de spirituele ontwaking van de hoofdpersoon, die door de genade van zijn meester een diepgaande transformatie ervaart. Hij beschrijft een staat van zijn die voorbij tijd, ruimte, zelf en ander gaat, een transcendentie van alle dualiteiten. Deze ervaring is moeilijk te bevatten en niet afhankelijk van externe of interne waarnemingen. Het is een onmanifest besef dat tegelijkertijd alomtegenwoordig is.
De godin in de tekst, die de hoogste wijsheid vertegenwoordigt, wordt gezien als de belichaming van non-dualiteit en het goddelijke vrouwelijke, dat de creatie en bevrijding beheerst. Ze moedigt de verteller aan om voorbij intellectuele kennis en scripturale leerstellingen te kijken en direct de waarheid te ervaren.
De mondelinge overdracht van deze wijsheid, Mukham Naya, speelt een cruciale rol, aangezien deze kennis enkel via een persoonlijke, directe ervaring toegankelijk is. De tekst benadrukt dat, door de kracht van de meester, de discipel in staat is om voorbij conventionele kennis te gaan en de diepste, meest geheime waarheid van het universum te begrijpen.
In essentie roept de tekst de beoefenaar op om voorbij intellectuele dualiteiten te kijken, directe ervaring van de realiteit te zoeken, en door de genade van de meester en de goddelijke vrouwelijke energie te ontwaken tot een staat van absolute bevrijding.
4 RodneyCotterill
Het document bespreekt de samenwerking tussen verschillende hersengebieden, met name de basale ganglia (BG), het cerebellum (Cb), de sensorische cerebrum en de hippocampus, en hun rol in cognitie, bewustzijn, intelligentie en creativiteit.
Hier is een samenvatting van de belangrijkste ideeën:
Bewustzijn en Evolutie: Het document suggereert dat bewustzijn niet geëvolueerd is als de top van een hiërarchie van gedrag, maar eerder als een modificatie van een ontwerpstrategie die oorspronkelijk bij eenvoudige eencellige organismen aanwezig was. Bij deze organismen is gedrag gebaseerd op motorische reacties op omgevingsprikkels.
Motorische Beweging en Cognitie: De belangrijkste stelling is dat cognitie nauw verbonden is met motorisch gedrag. Bewustzijn stelt organismen in staat de uitkomsten van hun acties te anticiperen, wat cruciaal is voor complexer gedrag zoals creativiteit en intelligentie. Bij eenvoudigere organismen is de reactie op omgevingsprikkels grotendeels onbewust.
Basale Ganglia en Cerebellum: Deze hersengebieden spelen een sleutelrol in de controle van beweging. De BG en het Cb werken samen om motorische activiteit te reguleren en spelen belangrijke rollen in de inhibitie en disinhibitie van beweging, waardoor zowel bewuste als onbewuste acties mogelijk zijn. De BG helpen acties te reguleren op basis van eerdere ervaringen, terwijl het Cb ervoor zorgt dat deze acties effectief gecoördineerd zijn.
De Rol van de Hippocampus: De hippocampus speelt een vitale rol in het geheugen en de consolidatie van motorische sequenties. Het helpt ervaringen op te slaan en te organiseren, wat bijdraagt aan de ontwikkeling van complexere motorische patronen, wat nodig is voor taken zoals het leren lopen.
Intelligentia en Creativiteit: Intelligentia wordt gedefinieerd als het vermogen om individuele motorische elementen te consolideren tot complexere patronen. Creativiteit ontstaat uit een proces van “racing to threshold” in de hersenen, waarbij verschillende motorische paden geactiveerd worden en concurreren om een drempel te bereiken voor actie.
Bewuste versus Onbewuste Actie: Het document benadrukt dat bewustzijn niet altijd nodig is voor actie. Reflexen en andere automatische gedragingen vinden plaats zonder bewuste gedachten, maar complex gedrag vereist bewuste anticipatie en verwerking, vooral wanneer nieuwe acties worden geleerd of nieuwe vaardigheden worden aangeleerd.
Corticale Oscillaties en Bewustzijn: Het document onderzoekt hoe corticale oscillaties en andere hersenprocessen bijdragen aan bewustzijn en cognitie. Het suggereert dat deze oscillaties een rol kunnen spelen in hoe de hersenen sensorische en motorische informatie integreren, waardoor bewuste gedachten gekoppeld worden aan overt actie.
Samengevat presenteert het document een model van bewustzijn dat geworteld is in motorisch gedrag, waarbij wordt gesteld dat zowel intelligentie als creativiteit voortkomen uit het vermogen van de hersenen om beweging te coördineren en te anticiperen. Het beweert dat bewustzijn het mogelijk maakt reflexen aan te passen en motorische acties te consolideren tot complexere patronen, wat cruciaal is voor hogere cognitieve functies.
5 Hoofdstukindeling Boek
De hoofdstukken in Stalking the Wild Pendulum van Itzak Bentov behandelen verschillende facetten van bewustzijn en de natuur van de werkelijkheid.
Hier is een kort overzicht van de hoofdstukken:
- Inleiding – Dit hoofdstuk introduceert het concept van bewustzijn en de noodzaak om verder te denken dan traditionele wetenschappelijke modellen.
- Geluid, golven en trillingen – Bentov onderzoekt hoe informatie kan worden opgeslagen in interferentiepatronen, zoals in hologrammen, en legt uit hoe geluidsgolven en trillingen de basis kunnen vormen voor dit proces.
- Holografische principes – Er wordt uitgelegd hoe hologrammen werken, waarbij informatie over een object wordt vastgelegd in een interferentiepatroon van lichtgolven.
- Bewustzijn en het fysieke lichaam – Dit hoofdstuk onderzoekt de relatie tussen bewustzijn en het fysieke lichaam en bespreekt theorieën over reincarnatie en de afscheiding van de psyche van het lichaam.
- De rol van de ziel en hogere zelf – Bentov gaat in op het idee dat het hogere zelf via de ziel met ons communiceert, en dat er een continue stroom van informatie bestaat tussen verschillende niveaus van bewustzijn.
- Het universum als hologram – Dit hoofdstuk stelt dat het universum, evenals ons brein, een hologram is. Het beschrijft hoe de structuur van het universum en ons bewustzijn op elkaar lijken.
- Het “Grote Mysterie” en de natuur van de werkelijkheid – Hier wordt verder ingegaan op het idee dat de waarneming van de werkelijkheid subjectief is en hoe bewustzijn en ruimte-tijd met elkaar verbonden zijn.